Hindistanda hava çirkliliyinə görə uşaqların IQ səviyyəsi aşağı düşür, yeni tədqiqat göstərir - Hava təmizləyiciləri kömək edə bilər
|
Hindistanın yüksək çirklənmə ilə əhatə olunmuş ərazilərində yaşayan uşaqların IQ-ları daha təmiz mühitlərdə yaşayan həmyaşıdları ilə müqayisədə xeyli aşağıdır. Çirklənmə təkcə ağciyərlərə zərər vermir, həm də beyin inkişafına təsir göstərir. Bu yaxınlarda aparılan bir araşdırma göstərib ki, çirklənmiş ərazilərdə yaşayan 6-8 yaşlı uşaqların IQ testlərində orta hesabla təxminən 20 bal daha aşağı nəticə göstəriblər ki, bu da onların məktəbdəki göstəricilərinə və gələcək imkanlarına təsir göstərə bilər. Çirklənmənin yüksək olduğu ərazilərdə 6-8 yaşlı uşaqlar IQ testlərində daha aşağı nəticə göstəriblər. Tədqiqat yüksək və aşağı çirklənmə zonalarında yaşayan uşaqlar arasında IQ-da kəskin fərqlər aşkar edib. Əsas nəticələr aşağıdakılardır:
Tədqiqat hissəcik maddələrinin (PM2.5 və PM10) uşaqların idrak qabiliyyətlərinə təsirinə yönəlmişdir. PM2.5 və PM10 daha kiçik olan və asanlıqla ağciyərlərə daxil ola bilən, potensial olaraq daha ciddi sağlamlıq fəsadlarına səbəb ola bilən incə hissəcik maddələrdir. Ekspertlər uşaqların gələcəyini qorumaq üçün təcili tədbirlər görməyə çağırır Tədqiqat Hindistanın Odişa əyalətindəki Kalinga Sənaye Texnologiyaları İnstitutu (KIIT) tərəfindən aparılıb və burada daha yüksək çirklənmə səviyyəsinə (PM10 > 60 mikroqram/kubmetr, PM2.5 > 40 mikroqram) məruz qalan uşaqlar daha təmiz mühitlərdə yaşayan uşaqlarla müqayisə edilib. Mütəxəssislər çirklənmənin onların idrak inkişafına və sağlamlığına zərər verməyə davam etdiyini nəzərə alaraq, uşaqların gələcəyini qorumaq üçün yeni strategiyalara ehtiyac olduğunu vurğulayırlar. Çirklənmə səbəbindən Qərbi Afrikada astma tutmaları artır Qərbi Afrikada aparılan ayrı bir araşdırma da yeniyetmələrdə astma tutmalarının yüksək çirklənmə səviyyəsi ilə əlaqəli olduğunu aşkar etmişdir. Beninin Kotonu şəhərində aparılan tədqiqatda 36 ay ərzində 730 astmalı yeniyetmə izlənilmişdir. Tədqiqatçılar azot dioksidi və PM1, PM2.5 və PM10 kimi çirkləndiricilərə məruz qalma səviyyəsini ölçmək üçün portativ və sabit hava keyfiyyəti sensorlarından istifadə etmişlər. Onlar astma simptomlarının Saharadan quru, tozlu hava gətirən mövsümi harmattan dövründə 2,5 dəfə daha çox rast gəlindiyini aşkar etmişlər. Tədqiqatçılar Qərbi Afrikada incə hissəciklərin hava çirkliliyinin həyəcan verici dərəcədə yüksək olduğunu və bu da yeniyetmələr üçün astma riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırdığını bildiriblər. Onlar hava keyfiyyəti ilə bağlı xəbərdarlıqların və dərman və özünüidarəetmə ilə bağlı daha yaxşı maarifləndirmənin tənəffüs sağlamlığını yaxşılaşdıra biləcəyini irəli sürürlər. Məktəblər hava təmizləyicilərindən faydalana bilərlər Böyük Britaniyanın Uorvik Universitetindən professor Anant Sudarşan, xüsusilə də çirklənmənin yüksək olduğu ərazilərdəki bütün dövlət məktəblərinin hava təmizləyiciləri ilə təchiz edilməsini təklif edib. Sudarşan bildirib ki, "Uşaqlar günlərinin əhəmiyyətli bir hissəsini məktəbdə keçirirlər və çirklənməyə məruz qalmanın azaldılmasının sağlamlığa böyük faydaları ola bilər". Məktəblərdə hava təmizləyiciləri quraşdırmaqla uşaqların zərərli çirkləndiricilərə məruz qalması ildə təxminən 17% azaldıla bilər. Bu, onların diqqətini və uzunmüddətli idrak qabiliyyətlərini potensial olaraq artıra bilər, çünki xırda hissəciklər (PM2.5) daimi diqqət yayındırmaların məhsuldarlığı necə azaltdığı kimi, qısamüddətli diqqətliliyə və idrak inkişafına təsir göstərir. Nəticə: Məktəblərdə hava təmizləyicilərinin quraşdırılması idrak inkişafını qoruya bilər Məktəblərdə hava təmizləyicilərinin quraşdırılması uşaqların hava çirkliliyinə məruz qalmasını əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər və bununla da onların idrak inkişafını qoruya bilər. Uşaqların sağlamlığını və təhsilini qorumaq üçün təcili tədbirlər görülməlidir. Məktəblər üçün Fəaliyyət Planı:
Enerjinin bərpası Ventilyasiya SistemiHava Keyfiyyətini Daha da Yaxşılaşdıra Bilər Hava təmizləyicilərinə əlavə olaraq, məktəblər enerji bərpa ventilyasiya sistemlərindən (ERV) faydalana bilərlər. Ən yaxşı enerji bərpa ventilyatorları da daxil olmaqla, bu sistemlər, enerji bərpa edərkən köhnəlmiş qapalı havanı təmiz açıq hava ilə səmərəli şəkildə dəyişdirərək qapalı havanın keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər. ERV-lər, PM2.5 kimi çirkləndiricilərə məruz qalmanın azaldılması üçün vacib olan optimal qapalı hava şəraitinin qorunmasına kömək edən enerjiyə qənaət edən bir həlldir. Bu sistemlərin, xüsusən də yüksək riskli ərazilərdə tətbiqi uşaqların idrak sağlamlığını və akademik göstəricilərini daha da qoruya bilər.
Məktəblər və evlər üçün, bir Ev üçün enerji bərpaedici ventilyator fasiləsiz hava axınını təmin etmək və zərərli hissəcikləri təmizləmək üçün səmərəli bir həll təklif edir. enerji bərpası Ventilyasiya Bloku yüksək hava çirkliliyi olan ərazilərdə əla uzunmüddətli investisiya ola bilər. |